Przedmiotem naukowych badań prowadzonych w Zakładzie jest literatura polska 2. połowy XIX oraz początku XX wieku.
W centrum zainteresowań oraz prac i planów badawczych są główne problemy oraz techniki literackie pozytywizmu i Młodej Polski, rozpatrywane całościowo i cząstkowo, np. poprzez takie zagadnienia jak:

• dziewiętnastowieczność;
• pozytywizm warszawski i światopogląd pozytywistyczny;
• estetyka modernizmu;
• poetyka milczenia, cenzura, język ezopowy i „drugi obieg piśmienniczy”;
• nieznane aspekty dążeń niepodległościowych;
• literackie i kulturowe zjawiska osobne i pograniczne (np. protorealizm, rodzimy biedermeier, bowaryzm, problematyka relacji polsko-żydowskich na przełomie XIX i XX wieku oraz funkcjonowanie i migracja reliktów polskości na obszarach północno-wschodnich dawnej Rzeczpospolitej);
• przeobrażenia realizmu i naturalizmu;
• wybitni twórcy w nowym oświetleniu i rewaloryzacja autorów/pism niesłusznie zapomnianych;
• aktywność kobiet-pisarek, pisma dla kobiet;
• kwestia żydowska i kobieca (w tym problematyka rodziny) z rozgałęzioną motywiką (np. antysemityzm), w ujęciu tradycyjnym i z perspektywy najnowszych metodologii;
• motywika miłości i erotyzmu;
• problematyka modernistycznej podmiotowości;
• literacka przeszłość Łodzi i regionu;
• nurt religijny i topika biblijna;
• fantastyka i utopia literacka;
• egzotyzm i orientalizm, zwłaszcza związany z Dalekim Wschodem;
• konfrontacje i zbliżenia kultur;
• filiacje różnych tworzyw (np. multimediów, malarstwa i muzyki) z dziełem literackim;
• epistolografia i edytorstwo;
• dzieje szkolnictwa.